คดีฟ้องร้อง TikTok ของ Kenjiro Tsuda (เคนจิโร สึดะ) นักพากย์ชาวญี่ปุ่นผู้มีผลงานใน Jujutsu Kaisen และ Chainsaw Man กลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ในการคุ้มครองเสียงของบุคคล หลังศาลแขวงโตเกียววินิจฉัยว่าเสียงอยู่ในขอบเขตที่ได้รับความคุ้มครองภายใต้สิทธิเชิงพาณิชย์ของบุคคล หรือ Publicity Rights แม้ศาลจะยกฟ้องคำขอให้ลบวิดีโอที่ใช้ AI เลียนเสียงของเขา เนื่องจากวิดีโอเหล่านั้นถูกลบไปแล้ว
คำพิพากษาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2026 จึงมีความสำคัญต่อทั้งนักพากย์และบุคคลมีชื่อเสียง เพราะรับรองหลักการว่าเสียงสามารถได้รับการคุ้มครอง เช่นเดียวกับองค์ประกอบอื่นที่มีมูลค่าทางการค้าจากตัวตนของบุคคล โดย TBS NEWS DIG รายงานว่าเป็นครั้งแรกที่ศาลญี่ปุ่นมีคำวินิจฉัยในลักษณะนี้ อย่างไรก็ตาม การรับรองหลักการดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าศาลตัดสินให้ TikTok มีความผิดฐานละเมิดสิทธิของ Tsuda ในคดีนี้
ข้อพิพาทเริ่มจากบัญชีผู้ใช้ส่วนบุคคลที่ไม่ทราบตัวตน ซึ่งมีผู้ติดตามมากกว่า 210,000 คน บัญชีนี้เผยแพร่วิดีโอเล่าเกร็ดความรู้ ตำนานเมือง และเรื่องราวทั่วไป โดยใช้เสียงบรรยายที่สร้างด้วย Generative AI และมีลักษณะใกล้เคียงกับเสียงของ Tsuda วิดีโอเหล่านี้สร้างรายได้ประมาณ 500,000–750,000 เยนต่อเดือน หรือราว 106,000–160,000 บาท
Tsuda ยื่นฟ้องเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2025 เพื่อขอให้ลบวิดีโอมากกว่า 180 รายการทันที ก่อนที่เรื่องการฟ้องร้องจะปรากฏเป็นข่าวในเดือนพฤษภาคม 2026 ฝ่ายของเขาระบุว่าวิดีโอเหล่านี้มีเจตนาทำให้ผู้ชมเข้าใจผิดว่าเสียงที่ AI สร้างขึ้นเป็นเสียงของเขาจริง จึงเข้าข่ายละเมิดทั้ง Publicity Rights และกฎหมายป้องกันการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมของญี่ปุ่น
ฝ่าย TikTok โต้แย้งว่าเสียงบรรยายดังกล่าวเป็นเพียง “เสียงผู้ชายทั่วไป” พร้อมอ้างว่าผู้โพสต์ได้อธิบายไว้บนเว็บไซต์ภายนอกว่าใช้ “AI ที่ฝึกด้วยเสียงของเพื่อน” จึงยืนยันว่าวิดีโอไม่ได้ฝ่าฝืนกฎหมายหรือละเมิดสิทธิของ Tsuda
นอกจากนี้ บัญชีที่เป็นต้นเหตุของข้อพิพาทถูกลบไปแล้วภายในเดือนพฤษภาคม โดยฝ่าย TikTok ระบุว่าข้อมูลไม่ได้ถูกเก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์อีกต่อไป จึงขอให้ศาลยกฟ้อง เพราะไม่มีประโยชน์ทางกฎหมายที่จะดำเนินคดีเพื่อขอให้ลบเนื้อหาที่ไม่มีอยู่แล้ว สุดท้ายศาลยกฟ้องด้วยเหตุที่วิดีโอถูกลบออกไปแล้ว
คดีนี้เกิดขึ้นท่ามกลางปัญหาการนำเสียงและรูปลักษณ์ของคนดังไปใช้สร้างภาพหรือวิดีโอด้วย Generative AI โดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งเกิดขึ้นหลายกรณีในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ญี่ปุ่นยังไม่มีกฎหมายที่คุ้มครองสิทธิในเสียงโดยตรง ขณะที่องค์กรตัวแทนนักพากย์และกลุ่มที่เกี่ยวข้องเรียกร้องให้ปรับปรุงกฎหมายเพื่อรับมือกับปัญหาดังกล่าว
ในส่วนของภาครัฐ กระทรวงยุติธรรมและกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมของญี่ปุ่นได้ร่างแนวทางไว้ว่า เสียงของบุคคลอาจได้รับความคุ้มครองเช่นเดียวกับรูปลักษณ์ โดยอาศัย Publicity Rights และกฎหมายป้องกันการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งยังไม่เคยมีคำพิพากษาที่ตัดสินในกรณีนี้มากก่อน คดีของ Tsuda จึงมีความสำคัญตรงที่ศาลรับรองอย่างชัดเจนว่าเสียงอยู่ในขอบเขตของ Publicity Rights แม้จะยกฟ้องคำขอให้ลบวิดีโอ และไม่ได้ตัดสินว่ามีการละเมิดสิทธิในคดีนี้ก็ตาม
ติดตามข่าวสารอัปเดตเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่หน้าแรก techcatchup.net
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X
