ญี่ปุ่นทุ่มงบพันล้านหนุนคอนเทนต์ แต่คนทำอนิเมะ กลับไม่ได้รับเงินแม้แต่ ¥ เดียว

รายงานล่าสุดจากเอกสารทางการของกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น (METI) เผยให้เห็นภาพที่น่าตกใจของอุตสาหกรรมคอนเทนต์ เมื่อพบว่าในปี 2024 เงินอุดหนุนจากภาครัฐที่จัดสรรให้กับอุตสาหกรรมบันเทิงนั้น แทบไม่ตกถึงมือ “ผู้สร้างอนิเมะโดยตรง” เลยแม้แต่น้อย

ข้อมูลดังกล่าวถูกนำเสนอโดยเว็บไซต์ MagMix ซึ่งอ้างอิงจากเอกสารของ METI โดยระบุว่า ในปี 2024 อุตสาหกรรมคอนเทนต์ภายในประเทศได้รับเงินอุดหนุนรวม 6.77 พันล้านเยน (ประมาณ 1.4 พันล้านบาท) อย่างไรก็ตาม การกระจายงบประมาณกลับสะท้อนความไม่สมดุลอย่างชัดเจน

สัดส่วนเงินอุดหนุนส่วนใหญ่กว่า 54.9% ถูกจัดสรรให้กับอุตสาหกรรมภาพยนตร์คนแสดง ขณะที่อุตสาหกรรมอนิเมะได้รับเพียง 12.6% และอุตสาหกรรมเกมได้รับ 10.7% เท่านั้น

แต่ประเด็นสำคัญอยู่ที่การกระจายงบ “ภายใน” อุตสาหกรรมอนิเมะเอง โดยเงินส่วนใหญ่ถูกใช้ไปกับด้านการโปรโมต การแปลภาษา และการจัดจำหน่าย มากกว่าจะเป็นการสนับสนุนกระบวนการผลิตจริง ส่งผลให้ “ผู้สร้างอนิเมะ” หรือบุคลากรแนวหน้าที่ทำงานด้านการผลิต ไม่ได้รับเงินสนับสนุนโดยตรงเลย หรือคิดเป็น 0.0%

ในฝั่งอุตสาหกรรมเกม สถานการณ์ยังดีกว่าเล็กน้อย โดยมีเงินอุดหนุนที่ไปถึงผู้พัฒนาโดยตรงอยู่ที่ประมาณ 1.4% แต่ก็ยังถือว่าต่ำมากเมื่อเทียบกับบทบาทของผู้สร้างผลงาน

รายงานยังชี้ให้เห็นว่า ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากการไม่มีนโยบายสนับสนุน แต่เป็นผลมาจากโครงสร้างการจัดสรรงบประมาณที่เอื้อให้บริษัทขนาดใหญ่หรือองค์กรที่มีความพร้อมด้านเอกสารและกระบวนการสมัคร สามารถเข้าถึงเงินทุนได้ง่ายกว่า ขณะที่ผู้สร้างรายย่อยหรือทีมผลิตจริงมักไม่มีเวลาและทรัพยากรเพียงพอในการยื่นขอรับการสนับสนุน

แม้ METI จะรับรู้ถึงปัญหาดังกล่าว และมีการระบุในเอกสารว่ากำลังพิจารณามาตรการสนับสนุนผู้สร้างโดยตรงในอนาคต แต่ก็ยังมีข้อกังวลว่า หน่วยงานภาครัฐอาจยังไม่เข้าใจสภาพการทำงานจริงของอุตสาหกรรมอย่างลึกซึ้ง

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมอนิเมะของญี่ปุ่นเติบโตอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของเศรษฐกิจ โดยรัฐบาลตั้งเป้าเพิ่มรายได้จากคอนเทนต์ญี่ปุ่นในตลาดต่างประเทศให้แตะ 20 ล้านล้านเยน (ประมาณ 4.6 ล้านล้านบาท) ภายในปี 2033

อย่างไรก็ตาม การเติบโตดังกล่าวกลับมาพร้อมกับปัญหาที่เรียกว่า “Profitless Boom” หรือการเติบโตที่ไม่สร้างกำไรให้กับผู้ผลิตจริง โดยมีรายงานว่าจำนวนสตูดิโออนิเมะที่ปิดตัวหรือประสบปัญหาทางการเงินเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

ก่อนหน้านี้ Teikoku Data Bank เคยระบุว่าอุตสาหกรรมอนิเมะกำลังอยู่ในภาวะ “ต้องการมาตรการเร่งด่วน” เพื่อฟื้นฟูระบบโดยรวม ซึ่งกรณีเงินอุดหนุนที่ไม่ถึงมือผู้สร้างโดยตรงนี้ ยิ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นของการปรับโครงสร้างการสนับสนุนอย่างจริงจัง

ในภาพรวม แม้รัฐบาลญี่ปุ่นจะเพิ่มการสนับสนุนอุตสาหกรรมบันเทิงมากขึ้น แต่หากเงินทุนยังไม่สามารถไหลไปถึงผู้สร้างผลงานได้โดยตรง ปัญหาความไม่สมดุลในอุตสาหกรรมก็อาจยังคงดำเนินต่อไปในอนาคต

ติดตามข่าวสารอัปเดตวงการเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่ techcatchup.net 
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X