อุตสาหกรรมอนิเมะญี่ปุ่นมีสภาพการทำงานดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ทั้งค่าตอบแทนที่สูงขึ้น การจ่ายเงินตรงเวลา และการทำงานล่วงเวลาที่ลดลง นี่คือมุมมองของ Motoki Tanaka (โมโตกิ ทานากะ) หรือ Tensho ผู้ก่อตั้งและ CEO ของ Bibury Animation Studios สตูดิโอผู้สร้าง Chainsmoker Cat และ The 100 Girlfriends Who Really, Really, Really, Really, Really Love You ซึ่งโพสต์ข้อความผ่าน X ถึงผู้ที่สนใจเข้ามาทำงานในวงการอนิเมะ
Tanaka ระบุว่าความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นโดยเฉพาะกับอนิเมเตอร์และผู้ประสานงานการผลิต โดยนอกจากรายได้และความตรงต่อเวลาในการจ่ายค่าจ้างแล้ว การต้องทำงานล่วงเวลาหรือค้างคืนในที่ทำงานก็ลดน้อยลงด้วย เขากล่าวว่า “ยุคที่ค่าจ้างต่ำเป็นเรื่องปกติ และการทำงานล่วงเวลาเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในวงการอนิเมะ ได้สิ้นสุดลงแล้ว” อย่างไรก็ตาม เขายอมรับว่ายังมีกรณีค่าจ้างต่ำ จ่ายเงินล่าช้า และทำงานล่วงเวลาอยู่บ้าง
ปัญหาแรงงานในวงการอนิเมะเคยถูกหยิบยกขึ้นมาในระดับนานาชาติ โดยรายงานของคณะทำงานด้านธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2024 ระบุว่า อนิเมเตอร์มากกว่า 30% ทำงานเป็นฟรีแลนซ์หรือผู้รับจ้างอิสระ และในบริบทที่รายงานตรวจสอบ คนกลุ่มนี้ไม่ได้รับความคุ้มครองภายใต้กฎหมายแรงงาน จึงเสี่ยงต่อชั่วโมงทำงานที่ยาวนานเกินควรและความสัมพันธ์ในการรับจ้างช่วงที่ไม่เป็นธรรม นอกจากนี้ สัญญาจ้างยังมักไม่คุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาของอนิเมเตอร์ด้วย ปัญหาเหล่านี้ทำให้เกิดความกังวลต่อความยั่งยืนของอุตสาหกรรมและความสามารถของญี่ปุ่นในการเพิ่มปริมาณการผลิตอนิเมะตามเป้าหมาย
ตัวอย่างของช่องว่างด้านรายได้ปรากฏในรายงานของ Oricon News เมื่อเดือนกรกฎาคม 2023 ซึ่งระบุว่า ผลประโยชน์จากความสำเร็จของอนิเมะในตลาดโลกมักตกอยู่กับนักวาดที่มีประสบการณ์ ขณะที่คนเพิ่งเข้าวงการได้รับค่าจ้างราวเดือนละ 50,000 เยน หรือประมาณ 10,600 บาท อีกทั้งยังถูกแนะนำให้ใช้เวลาว่างฝึกฝนฝีมือ จนไม่เหลือเวลาไปทำงานพิเศษเพื่อหารายได้ให้เพียงพอต่อการดำรงชีพ
ต่อมาในเดือนมีนาคม 2024 อนิเมเตอร์ชาวญี่ปุ่นรายหนึ่งเผยหลักฐานรายได้เดือนแรกจากการทำงานในสตูดิโอผ่านโซเชียลมีเดีย โดยได้รับเพียง 19,844 เยน หรือประมาณ 4,200 บาท คนทำงานรายอื่นเข้ามาแบ่งปันประสบการณ์คล้ายกัน รวมถึงผู้ที่ได้รับงานวาดภาพแทรกระหว่างภาพหลัก หรือ in-between ให้กับอนิเมะชื่อดัง โดยมีเวลาส่งงานเพียง 3 วัน แต่ค่าจ้างรวมทั้งงานอยู่ที่ 16,250 เยน หรือประมาณ 3,500 บาท
นอกเหนือจากเรื่องรายได้และชั่วโมงทำงาน Tanaka ยังมองว่าทัศนคติที่เห็นว่างานอนิเมะเป็นอาชีพน่าอายหรือเป็นเพียง “งานของโอตาคุ” กำลังจางหายไป เพราะอนิเมะกลายเป็นส่วนสำคัญของวัฒนธรรมญี่ปุ่นที่คนทำงานควรภาคภูมิใจ เขาย้ำว่าการทำแอนิเมชันยังเป็นงานที่ไม่ง่าย แต่ก็เป็นงานที่ให้ความสนุกได้มากเช่นกัน
ติดตามข่าวสารอัปเดตเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่หน้าแรก techcatchup.net
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X
