Meta บริษัทแม่ของ Facebook, Instagram และแพลตฟอร์มโซเชียลรายใหญ่ของโลก ได้รับอนุมัติสิทธิบัตรแนวคิดเทคโนโลยี “Digital Clone” ที่ใช้โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) เพื่อจำลองพฤติกรรมผู้ใช้งานบนโซเชียลมีเดีย
เอกสารสิทธิบัตรดังกล่าวระบุว่า AI สามารถถูกฝึกด้วยข้อมูลเฉพาะของเจ้าของบัญชี เช่น ประวัติการโพสต์ การคอมเมนต์ การกดไลก์ และรูปแบบการสนทนา เพื่อให้ระบบเข้าใจ “ตัวตนดิจิทัล” ของบุคคลนั้น และสามารถโต้ตอบแทนเจ้าของบัญชีได้ แม้ในกรณีที่ผู้ใช้งานหยุดเล่นโซเชียลชั่วคราว หรือแม้แต่เสียชีวิตแล้ว
ผู้ยื่นจดสิทธิบัตรคือ Andrew Bosworth ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยีของ Meta ซึ่งยื่นคำขอตั้งแต่ปี 2023 อย่างไรก็ตาม โฆษกของบริษัทให้สัมภาษณ์กับทาง Business Insider ว่า การจดสิทธิบัตรไม่ได้หมายความว่าจะพัฒนาเทคโนโลยีดังกล่าวออกมาใช้งานจริงในทันที
Digital Clone ทำอะไรได้บ้าง
ตามรายละเอียดในเอกสาร ระบบ AI สามารถทำหน้าที่แทนเจ้าของบัญชีได้หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการกดไลก์ คอมเมนต์ ตอบข้อความส่วนตัว หรือแม้กระทั่งโต้ตอบในลักษณะเสียงและวิดีโอคอล หากมีการพัฒนาเทคโนโลยีต่อยอด
Meta อธิบายเหตุผลของแนวคิดนี้ว่า เมื่อผู้ใช้หยุดโพสต์หรือจากไป ผู้ติดตามจะได้รับผลกระทบโดยตรง โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้ใช้งานเป็นครีเอเตอร์หรืออินฟลูเอนเซอร์ที่มีรายได้จาก Engagement บนแพลตฟอร์ม เครื่องมือแบบนี้อาจช่วยให้กิจกรรมบนบัญชีดำเนินต่อได้โดยไม่สะดุด
จาก Legacy Contact สู่ Grief Tech
Meta ไม่ใช่บริษัทแรกที่ให้ความสำคัญกับ “มรดกดิจิทัล” ก่อนหน้านี้ Facebook เคยเปิดตัวฟีเจอร์ Legacy Contact ให้ผู้ใช้แต่งตั้งผู้ดูแลบัญชีหลังเสียชีวิต ขณะที่ Apple ก็มีฟีเจอร์ในลักษณะใกล้เคียงกัน
แนวคิดการใช้ AI เก็บรักษาหรือจำลองตัวตนผู้ล่วงลับ ถูกเรียกรวม ๆ ว่า Grief Tech หรือบางครั้งเรียกว่า Death Bots / Ghost Bots โดยมีเป้าหมายช่วยให้ผู้คนรับมือกับความสูญเสีย
ตัวอย่างธุรกิจในกลุ่มนี้ ได้แก่
- Replika แอป AI เพื่อนเสมือนจริง ก่อตั้งโดย Eugenia Kuyda
- You, Only Virtual สตาร์ตอัปที่มุ่งเก็บความทรงจำและตัวตนดิจิทัลของผู้ใช้
นักวิชาการอย่าง Edina Harbinja จาก University of Birmingham มองว่าเทคโนโลยีลักษณะนี้มีทั้งมิติด้านกฎหมาย จริยธรรม และสังคมที่ซับซ้อน แต่ก็อาจเป็นเครื่องมือช่วยเยียวยาความเศร้าในบางกรณี ขณะที่ Joseph Davis จาก University of Virginia แสดงความกังวลว่าการจำลองผู้ล่วงลับอาจรบกวนกระบวนการยอมรับความสูญเสียตามธรรมชาติ
เทคโนโลยี ความตาย และแรงจูงใจทางธุรกิจ
แม้ Meta จะย้ำว่ายังไม่มีแผนใช้งานจริง แต่การได้รับสิทธิบัตรสะท้อนให้เห็นทิศทางที่แพลตฟอร์มโซเชียลกำลังพิจารณาอย่างจริงจัง
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าเทคโนโลยีนี้ “ทำได้หรือไม่” แต่คือ “ควรทำหรือไม่” และสังคมพร้อมหรือยังกับแนวคิดการมีตัวตนดิจิทัลที่ดำรงอยู่ต่อไป แม้เจ้าของบัญชีจะไม่อยู่แล้ว
ในยุคที่ข้อมูลคือทรัพยากรหลักของแพลตฟอร์ม การมี AI ที่สามารถสร้าง Engagement ต่อเนื่องได้ ย่อมมีนัยทางธุรกิจชัดเจน ขณะเดียวกันก็เปิดประเด็นถกเถียงเรื่องสิทธิความเป็นส่วนตัว มรดกดิจิทัล และขอบเขตของ AI ที่อาจล้ำเส้นความละเอียดอ่อนของมนุษย์
การตัดสินใจของ Meta ในอนาคตจึงอาจไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่คือการกำหนดทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับตัวตนดิจิทัลของตนเอง
ติดตามข่าวสารอัปเดตวงการเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่ techcatchup.net
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X
