คณะกรรมาธิการยุโรป ซึ่งกำกับการบังคับใช้กฎหมาย Digital Services Act (DSA) กับแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ในสหภาพยุโรป เปิดเผยข้อสรุปเบื้องต้นเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2026 ว่า TikTok For You อาจละเมิดกฎหมายจากการแนะนำคลิปคล้ายเดิมซ้ำ ๆ จนเสี่ยงกระทบสุขภาพจิต โดยเฉพาะเด็กและผู้ใหญ่ที่อยู่ในภาวะเปราะบาง ขณะนี้บริษัทยังมีสิทธิ์โต้แย้งข้อค้นพบ และยังไม่มีคำตัดสินปรับในประเด็นนี้
TikTok For You พาคนดูวนอยู่กับเนื้อหาเดิมได้แบบไหน?
ข้อกังวลนี้เรียกว่า “rabbit hole effect” หรือการที่ระบบพาผู้ใช้ดูเนื้อหาแนวเดิมต่อไปเรื่อย ๆ อัลกอริทึมใช้พฤติกรรมอย่างการดูและกดถูกใจเพื่อเลือกคลิปให้แต่ละคน หากผู้ใช้ดูคลิปเกี่ยวกับการลดน้ำหนักหรือภาพลักษณ์ร่างกายซ้ำ ระบบอาจตีความว่าเป็นความสนใจ แล้วส่งเนื้อหาแบบเดียวกันมาเพิ่ม
คณะกรรมาธิการยุโรปเห็นว่าการเจอเนื้อหาเกี่ยวกับความเศร้า ความโดดเดี่ยว หรือรูปร่างอย่างต่อเนื่องอาจเพิ่มความเศร้า ความวิตกกังวล ความไม่พอใจในร่างกาย และลดความมั่นใจในตัวเอง รวมถึงอาจทำให้อาการผิดปกติด้านการกินหรือปัญหาสุขภาพจิตที่มีอยู่รุนแรงขึ้น
EU เห็นว่าการประเมินความเสี่ยงและเครื่องมือควบคุมยังไม่พอ
ข้อสรุปเบื้องต้นแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือแพลตฟอร์มประเมินความเสี่ยงจากระบบแนะนำคลิปไม่เพียงพอ ส่วนที่สองคือมาตรการลดความเสี่ยงยังไม่ได้ผลตามที่ควร แม้แพลตฟอร์มจะมีระบบเพิ่มความหลากหลายของเนื้อหา แต่ EU เห็นว่ายังลดความถี่ของคลิปแนวเดียวกันได้ไม่พอ โดยเฉพาะเรื่องสุขภาพจิตและภาพลักษณ์ร่างกาย
ปุ่ม “ไม่สนใจ” ก็เป็นอีกประเด็นที่ถูกตรวจสอบ เพราะคณะกรรมาธิการยุโรปพบเบื้องต้นว่าการกดปุ่มนี้อาจเปลี่ยนฟีดได้ไม่มากพอ เมื่ออัลกอริทึมยังให้น้ำหนักกับเวลาที่ใช้ดูมากกว่าความต้องการของผู้ใช้ที่เลือกว่าจะเห็นเนื้อหาประเภทนั้นให้น้อยลง
เสนอให้เปลี่ยนการแนะนำคลิป แต่ยังไม่ใช่คำตัดสินสุดท้าย
ในขั้นนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปเห็นว่าควรปรับการออกแบบฟีด For You โดยยกตัวอย่างแนวทางไว้ดังนี้
- ให้น้ำหนักกับความต้องการที่ผู้ใช้เลือกไว้อย่างชัดเจนมากขึ้น
- เลิกใช้เวลาที่ดูคลิปเป็นตัวชี้วัดในการแนะนำเนื้อหา
- ทำให้เครื่องมือควบคุมฟีดเข้าถึงและใช้งานได้ง่ายขึ้น
- ทดสอบอัลกอริทึมเป็นประจำ
แนวทางเหล่านี้เป็นข้อเสนอในระหว่างการสอบสวน บริษัทสามารถตรวจเอกสารในสำนวนและส่งคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรได้ ขณะเดียวกันคณะกรรมาธิการยุโรปจะหารือกับ European Board for Digital Services หากข้อค้นพบได้รับการยืนยันในขั้นสุดท้าย จึงอาจมีคำตัดสินว่าไม่ปฏิบัติตามกฎหมายและค่าปรับสูงสุดไม่เกิน 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี โดยพิจารณาลักษณะ ความร้ายแรง การกระทำซ้ำ และระยะเวลาของการละเมิด
บริษัทโต้แย้งข้อกล่าวหา
TikTok ปฏิเสธข้อกล่าวหา โดยระบุในคำชี้แจงที่ Reuters รายงาน ว่าข้อความหลายส่วนของคณะกรรมาธิการยุโรปไม่ถูกต้องและบิดเบือนการทำงานของแพลตฟอร์มกับความตั้งใจดูแลความปลอดภัยของผู้ใช้ บริษัทยืนยันว่ามีผลงานด้านการปกป้องชุมชน และมีเครื่องมือให้ผู้ใช้ควบคุมเนื้อหาได้โดยตรงและเข้าใจง่าย
การตรวจสอบรอบนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ DSA ที่ครอบคลุมหลายประเด็น ก่อนหน้านี้ EU มีข้อสรุปเบื้องต้นเรื่องการออกแบบที่กระตุ้นให้ใช้ต่อเนื่องในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 และการคุ้มครองเด็กในเดือนกรกฎาคม 2026 ส่วนการเข้าถึงข้อมูลสาธารณะของนักวิจัยมีข้อสรุปเบื้องต้นในเดือนตุลาคม 2025 ขณะที่ประเด็นความโปร่งใสของโฆษณาปิดลงด้วยข้อตกลงผูกพันในเดือนธันวาคม 2025
คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่าได้พิจารณารายงานประเมินความเสี่ยง ข้อมูลและเอกสารภายในของบริษัท คำตอบต่อคำขอข้อมูล งานวิจัย และความเห็นผู้เชี่ยวชาญด้านระบบแนะนำเนื้อหา จิตวิทยา และจิตเวช โดยมี Coimisiún na Meán หน่วยงานประสานงานบริการดิจิทัลของไอร์แลนด์ร่วมสนับสนุน ข้อสรุปครั้งนี้ยังไม่กำหนดผลสุดท้ายของการสอบสวน
มุมมองจาก TechCatchUp
ปุ่ม “ไม่สนใจ” ควรมีน้ำหนักมากพอที่จะเปลี่ยนสิ่งที่คนเห็นในฟีด เพราะการเผลอดูคลิปนานกับการเลือกว่าจะไม่ดูเรื่องนั้นต่อเป็นคนละเรื่องกัน ข้อเสนอให้ฟังสิ่งที่ผู้ใช้เลือกอย่างชัดเจนมากขึ้นเข้าถึงปัญหาตรงจุดกว่าการเพิ่มปุ่มควบคุมอย่างเดียว หากระบบยังส่งคลิปแบบเดิมกลับมา คนใช้ก็ต้องคอยปฏิเสธเรื่องที่ไม่ต้องการซ้ำอยู่ดี
อีกเรื่องที่ควรให้ความสำคัญคือผลจากการดูหลายคลิปต่อกัน เนื้อหาหนึ่งคลิปอาจดูไม่มีปัญหา แต่การเห็นเรื่องรูปร่างหรือความเศร้าซ้ำตลอดฟีดเป็นประสบการณ์อีกแบบ การประเมินความปลอดภัยของแพลตฟอร์มควรดูสิ่งที่ระบบเลือกให้คนเห็นต่อเนื่องด้วย เพราะนั่นเป็นส่วนที่ผู้ใช้ไม่ได้เลือกเองทุกครั้ง และเป็นเหตุผลที่การทดสอบอัลกอริทึมต้องสำคัญพอ ๆ กับการตรวจเนื้อหาแต่ละชิ้น
ติดตามข่าวสารอัปเดตเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่หน้าแรก techcatchup.net
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X
