ประเด็น “อนิเมะไม่ได้สร้างเพื่อคนญี่ปุ่นแล้ว?” จุดกระแสถกเถียง สุดร้อนแรงในวงการ

กระแสถกเถียงว่า “อนิเมะไม่ได้สร้างเพื่อผู้ชมชาวญี่ปุ่นอีกต่อไป” กำลังได้รับความสนใจจากแฟนอนิเมะทั้งในและนอกประเทศญี่ปุ่น หลังบทความของสื่อญี่ปุ่น Toyo Keizai วิเคราะห์ว่า อุตสาหกรรมอนิเมะกำลังหันไปให้ความสำคัญกับผู้ชมต่างประเทศมากขึ้น โดยเฉพาะอนิเมะอิเซไกที่ออกอากาศช่วงดึก ซึ่งถูกมองว่าเป็น “รูปแบบสำหรับตลาดโลก”

บทความดังกล่าวเขียนโดย Yusuke Onuki (ยูสุเกะ โอนุกิ) ซีอีโอของบริษัทสื่อ Bushiroad Move และ Executive Producer อนิเมะหลายเรื่อง เช่น Remake Our Life, The Fruit of Evolution: Before I Knew It และ My Life Had It Made โดยมุ่งวิเคราะห์โครงสร้างรายได้ของอนิเมะอิเซไกช่วงดึก รวมถึงเหตุผลที่คณะกรรมการผลิตให้ความสำคัญกับผลงานซึ่งมีโอกาสทำรายได้ในต่างประเทศ

Onuki ระบุว่า รายได้ของอนิเมะช่วงดึกประมาณ 90% มาจากตลาดนอกประเทศญี่ปุ่น ขณะที่การผลิตอนิเมะหนึ่งคอร์หรือประมาณ 12–13 ตอน ใช้งบเฉลี่ย 350 ล้านเยน (ประมาณ 74 ล้านบาท) และจำเป็นต้องใช้เงินส่วนใหญ่ก่อนเริ่มออกอากาศ

เนื่องจากธุรกิจลักษณะนี้ต้องลงทุนล่วงหน้า ขั้นตอนอนุมัติโปรเจกต์จึงดำเนินไปอย่างละเอียดรอบคอบมาก อนิเมะช่วงดึกจึงพึ่งพารูปแบบรายได้ที่มีการวางแผนอย่างรัดกุมมาโดยตลอด เพื่อให้บริษัทผู้ผลิตสามารถคืนทุนได้

เดิมทีรายได้หลักของอนิเมะช่วงดึกมาจากการจำหน่ายสื่อแบบแผ่นภายในประเทศ เช่น DVD และ Blu-ray แต่เมื่อพฤติกรรมของตลาดเปลี่ยนจากสื่อแบบแผ่นไปสู่บริการสตรีมมิงอย่าง Netflix การพึ่งพาแพลตฟอร์มจัดจำหน่ายจากตะวันตกของอุตสาหกรรมอนิเมะก็ปรากฏชัดขึ้นตามไปด้วย

Onuki อธิบายว่า การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้คณะกรรมการผลิตต้องหันมาพิจารณาว่า “ผู้จัดจำหน่ายฝั่งตะวันตกยินดีจ่ายเงินประกันขั้นต่ำเท่าไร” ก่อนตัดสินใจอนุมัติโปรเจกต์

โครงสร้างรายได้ดังกล่าวเป็นหนึ่งในเหตุผลที่อนิเมะแนวอิเซไกและ “Narou-Kei” ซึ่งดัดแปลงจากไลต์โนเวลบนเว็บไซต์ Shosetsuka ni Narou มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

Onuki ระบุว่า “เรื่องราวแนวกลับชาติมาเกิดในต่างโลกตอบโจทย์ทั้ง ‘ความเข้าใจง่าย’ และ ‘ความบันเทิงเร้าใจที่เข้าถึงได้ทันที’ ในระดับสูงมาก จึงเป็นรูปแบบที่ยอดเยี่ยมอย่างยิ่งสำหรับตลาดโลก” พร้อมชี้ว่า ความสำเร็จในต่างประเทศส่วนหนึ่งเกิดจากเนื้อเรื่องประเภทนี้ไม่จำเป็นต้องอาศัยความรู้เฉพาะเกี่ยวกับวัฒนธรรมญี่ปุ่นในการทำความเข้าใจ

อีกปัจจัยที่ผลักดันกระแสอิเซไกคือ การนำนิยายซึ่งได้รับความนิยมอยู่แล้วมาสร้างเป็นอนิเมะถือเป็นเส้นทางที่ปลอดภัยที่สุดในการขออนุมัติจากคณะกรรมการผลิต เพราะนักลงทุนย่อมเชื่อมั่นในโอกาสประสบความสำเร็จได้ง่ายกว่า หากผลงานต้นฉบับมีฐานผู้อ่านและกลุ่มแฟนที่มั่นคงรองรับอยู่ก่อนแล้ว

อย่างไรก็ตาม แนวทางดังกล่าวทำให้ตลาดมีผลงานประเภทเดียวกันมากเกินไป Onuki เชื่อว่า ภาวะอิ่มตัวนี้กำลังผลักดันให้อุตสาหกรรมมองหาอนิเมะแนวอื่นที่อาจสร้างผลกำไรในตลาดต่างประเทศได้

แม้ Onuki ไม่ได้ยกกรณีนี้ขึ้นมากล่าวในบทความ แต่ตัวอย่างที่เกิดขึ้นไม่นานมานี้คือ ธุรกิจสิ่งพิมพ์ภายในประเทศของ Kadokawa มีความสามารถในการทำกำไรลดลง บริษัทซึ่งมีส่วนร่วมกับอนิเมะเรื่องใหญ่จำนวนมากเปิดเผยในแผนบริหารระยะกลางประจำปีนี้ว่า “การพึ่งพาแนวอิเซไกมากเกินไป” เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ฉุดรั้งผลกำไรของบริษัท

ข้อสรุปที่ว่า “อนิเมะไม่ได้สร้างเพื่อผู้ชมชาวญี่ปุ่นอีกต่อไป” ก่อให้เกิดกระแสถกเถียงอย่างกว้างขวางในหมู่ผู้ใช้ X นอกประเทศญี่ปุ่น แต่ผู้ใช้ชาวญี่ปุ่นจำนวนมากมองว่า สถานการณ์จริงไม่ได้ตรงไปตรงมาเช่นนั้น

ผู้ใช้รายหนึ่งอธิบายว่า แม้ผลงานที่มีแนวโน้มจำหน่ายได้ดีในต่างประเทศจะได้รับ “ความสำคัญสูงกว่า” ในการคัดเลือกมาดัดแปลงเป็นอนิเมะ แต่ไม่ได้หมายความว่าผลงานเหล่านั้นจะไม่สามารถดึงดูดผู้ชมชาวญี่ปุ่นได้เช่นกัน

ผู้ใช้อีกรายยก Chainsmoker Cat ซึ่งเริ่มต้นจากมังงะและแทบไม่ได้รับความสนใจในโลกตะวันตกก่อนถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะ รวมถึง Chiikawa the Movie: The Secret of the Mermaid Island ภาพยนตร์อนิเมะที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงในตลาดญี่ปุ่นเมื่อไม่นานมานี้ เป็นตัวอย่างของอนิเมะชื่อดังที่สร้างขึ้นโดยมุ่งตอบรับผู้ชมภายในประเทศ

ขณะเดียวกัน นิยายอิเซไกและนาโรเคย์ส่วนใหญ่ได้รับการดัดแปลงเป็นอนิเมะเพราะต้นฉบับได้รับความนิยมจากผู้ชมชาวญี่ปุ่นอยู่ก่อนแล้วตามที่บทความของ Onuki ระบุ ดังนั้น แม้อนิเมะเรื่องหนึ่งจะมีศักยภาพประสบความสำเร็จในต่างประเทศ แต่โดยมากก็ยังเป็นการดัดแปลงจากผลงานยอดนิยมที่สร้างฐานแฟนในญี่ปุ่นมาแล้ว ไม่ใช่ผลงานที่สร้างขึ้นมา “เพื่อเอาใจผู้ชมตะวันตกโดยเฉพาะ”

ด้วยเหตุนี้ หลายฝ่ายในญี่ปุ่นจึงเห็นว่า กระแสสนทนาที่เกิดขึ้นจากบทความของ Toyo Keizai ถูกตัดทอนบริบทและรายละเอียดสำคัญออกไป การที่นักลงทุนเลือกเนื้อหาซึ่งมีความเสี่ยงต่ำ เข้าถึงผู้ชมได้กว้าง และมีโอกาสประสบความสำเร็จเชิงพาณิชย์ เป็นแนวโน้มที่พบได้ทั้งในวงการอนิเมะและสื่อประเภทอื่น แต่การอธิบายว่าอนิเมะยุคใหม่ “สร้างเพื่อตะวันตกแทนญี่ปุ่น” อาจไม่สะท้อนสภาพของอุตสาหกรรมอย่างถูกต้องครบถ้วน

ติดตามข่าวสารอัปเดตเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่หน้าแรก techcatchup.net 
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X