นักพัฒนาเกมชาวญี่ปุ่นหลายรายออกมาพูดคุยถึงปัญหาคลาสสิกของวงการ นั่นคือความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ Tutorial หรือระบบสอนเล่นเกม ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นวิธีแก้ปัญหาเมื่อเกมมีผู้เล่นเลิกเล่นจำนวนมาก ทั้งที่ในความเป็นจริงอาจเป็นต้นเหตุของปัญหาเสียเอง
Itchie โปรแกรมเมอร์และโปรดิวเซอร์ชาวญี่ปุ่น อดีตพนักงานของบริษัทเกมอย่าง Square และ SNK ได้โพสต์ผ่านแพลตฟอร์ม X เพื่อเล่าถึงบทเรียนสำคัญที่เขาเคยพลาดในช่วงต้นอาชีพนักพัฒนาเกมของตนเอง โดยโพสต์ดังกล่าวได้จุดกระแสถกเถียงเรื่อง Tutorial ในเกมขึ้นมาอีกครั้ง โดยเฉพาะประเด็นที่ผู้เล่นจำนวนมาก “ไม่ชอบ” ระบบสอนเล่นเหล่านี้
Itchie เล่าว่า ในช่วงที่เขาพัฒนาเกมมือถือ เขาเคยสังเกตเห็นอัตราการเลิกเล่นของผู้เล่นที่สูงผิดปกติ และตั้งสมมติฐานว่าผู้เล่นน่าจะติดขัดอยู่ในช่วง Tutorial เขาจึงตัดสินใจเพิ่มคำอธิบายและคำสั่งต่าง ๆ เข้าไปให้ละเอียดขึ้น แต่เมื่อกลับไปตรวจสอบข้อมูล Log อย่างจริงจัง เขากลับพบว่าผู้เล่นแทบไม่ได้อ่านคำอธิบายเหล่านั้นเลยตั้งแต่แรก
สาเหตุที่แท้จริงของการเลิกเล่นจำนวนมาก ไม่ได้เกิดจากผู้เล่น “ไม่เข้าใจ” ระบบเกม แต่เป็นเพราะพวกเขาถูกบังคับให้รอนานเกินไป โดยยังไม่ได้สัมผัสการควบคุมเกมด้วยตัวเอง เมื่อเข้าใจจุดนี้แล้ว Itchie จึงปรับโครงสร้าง Tutorial ใหม่ ลดระยะเวลาช่วงสอนเล่นลงประมาณ 30 วินาที และผลลัพธ์คืออัตราการคงอยู่ของผู้เล่นดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
เขาสรุปประสบการณ์ครั้งนั้นว่า เป็นตัวอย่างของความล้มเหลวที่เกิดจากการที่นักพัฒนาคาดเดาความเข้าใจของผู้เล่นเอาเอง แทนที่จะวัดผลจากข้อมูลจริง
ในประเด็นเดียวกัน นักพัฒนาเกม Shimaguni Yamato ได้เข้ามาเสริมความเห็นว่า ผู้บริหารจำนวนมากมักเสนอแนวทางง่าย ๆ อย่าง “เพิ่มคำอธิบายเข้าไปอีก” แต่สำหรับเขาแล้ว แนวคิดนี้เป็นสิ่งที่น่าลังเลอยู่เสมอ เขามองว่าการมอบความตื่นเต้นให้ผู้เล่นตั้งแต่แรกสำคัญกว่าการอธิบายระบบ เพราะระบบเกมเป็นสิ่งที่น่าเบื่อสำหรับหลายคน และผู้เล่นมักอยากเรียนรู้มันก็ต่อเมื่อพวกเขารู้สึกอินกับเกมแล้วเท่านั้น
เมื่อพูดถึงเสียงวิจารณ์ที่มีต่อ Xenoblade Chronicles 2 ซึ่งแม้จะประสบความสำเร็จ แต่ก็ขึ้นชื่อเรื่อง Tutorial ที่ซับซ้อนและยืดยาว Yamato ชี้ว่าการสอนระบบควรถูกแทรกเข้ามาในช่วงกลางเกมมากกว่า ควรแบ่งเป็นส่วนย่อย ๆ และแยกให้ชัดเจนระหว่างกติกาหลักที่จำเป็น กับระบบเสริมที่ไม่จำเป็นต่อการเล่นในทันที
ด้าน Hiroyuki Matsumoto ซีอีโอของบริษัทรับทำโมเดล 3D อย่าง Flight Unit และผู้ออกแบบตัวละครให้กับแฟรนไชส์ดังอย่าง Atelier แสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมามากกว่านั้น โดยกล่าวว่า ผู้เล่นแค่อยากเล่นเกม ไม่ว่าจะยังไงพวกเขาก็เกลียด Tutorial อยู่ดี
เขาอธิบายจากประสบการณ์ส่วนตัวในฐานะผู้เล่นว่า แม้เกมจะอธิบายพื้นฐานทั้งหมดตั้งแต่ต้น เขาก็มักไม่จดจำหรือเข้าใจมันอยู่ดี ต่อให้เล่นอย่างต่อเนื่อง พอหยุดไปสักพักก็ลืมหมด สิ่งที่เขาต้องการจริง ๆ มีเพียงสัญลักษณ์ง่าย ๆ อย่างวงกลมสีแดงที่บอกทางเป็นครั้งคราว และข้อความเตือนสั้น ๆ ก่อนจะใช้ไอเทมสำคัญเท่านั้น
ในอีกมุมหนึ่ง การถกเถียงครั้งนี้ยังทำให้หลายคนยกย่องแนวทางของ Nintendo ในการอธิบายระบบเกมโดยไม่ยัดเยียดข้อมูลให้ผู้เล่น Alwei หัวหน้าทีมจาก Indie-us Games ให้ความเห็นว่า จากประสบการณ์ของเขา ผู้เล่นไม่อ่านคู่มือ ข้าม Tutorial และจะไม่คิดหาคำอธิบายใด ๆ จนกว่าจะจำเป็นจริง ๆ
เขามองว่า Nintendo ทำสิ่งนี้ได้ดีที่สุด ด้วยการสอนการควบคุมผ่านการเล่นจริง จนผู้เล่นไม่รู้สึกว่ากำลังถูกสอน และในช่วงหลัง บริษัทถึงขั้นตัด Tutorial ออกไปเลยในบางเกม เช่น Mario Kart ขณะที่ผู้เล่นจำนวนมากก็ยกตัวอย่างเกมอย่าง The Legend of Zelda: Ocarina of Time และ Donkey Kong Bananza ว่าเป็นตัวอย่างของ Tutorial ในอุดมคติ ที่สอดแทรกการเรียนรู้เข้ากับการเล่นได้อย่างลงตัว
ติดตามข่าวสารอัปเดตวงการเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่ techcatchup.net
พร้อมช่องทางโซเชียล Facebook | Instagram | TikTok | YouTube | X
