สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการสะสมเกมแบบแผ่นหรือตลับด้วยเหตุผลด้านการอนุรักษ์ อาจต้องเพิ่มอีกหนึ่งขั้นตอนในการดูแลรักษา เพราะล่าสุดกลุ่มนักอนุรักษ์เกมได้แนะนำว่า ควรเสียบตลับเกมลงเครื่องเล่นทุก ๆ 5–10 ปี เพื่อป้องกันการสูญหายของข้อมูลในตลับ
คำแนะนำนี้มาจากบัญชี DoesItPlay บนแพลตฟอร์ม X (Twitter เดิม) ซึ่งเป็นชุมชนที่ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์เกม โดยอ้างอิงจากงานวิจัยของผู้ใช้นามว่า socram8888 ในฟอรั่ม GBAtemp ซึ่งได้ศึกษาเทคโนโลยีของตลับเกม 3DS และ Switch ตั้งแต่ปี 2021
ผลการศึกษามีประเด็นสำคัญ 2 ข้อ:
- ตลับเกมของ 3DS และ Switch ใช้เทคโนโลยีชื่อว่า XtraROM ซึ่งไม่ใช่หน่วยความจำแบบอ่านอย่างเดียว (Read-Only Memory) ถ้าเป็นหน่วยความจำแบบอ่านอย่างเดียว ข้อมูลจะค่อย ๆ เสื่อมตามกาลเวลา เนื่องจากอิเล็กตรอนภายในรั่วไหล และไม่สามารถกู้คืนได้
- ตลับเกมของ 3DS และ Switch มีคำสั่งที่เรียกว่า “self-refresh” หรือกระบวนการรีเฟรชข้อมูลด้วยตัวเอง ซึ่งช่วยซ่อมแซมข้อผิดพลาดของข้อมูลภายในตลับได้ โดยในกรณีของ 3DS จะมีการรันคำสั่งนี้ทุก ๆ การอ่าน 10,000 เซกเตอร์ หรือทุก ๆ 3 มิลลิวินาที แล้วแต่กรณีใดเกิดก่อน
จากเหตุผลข้างต้น socram8888 จึงแนะนำว่า ควรนำตลับเกมมาเสียบกับเครื่องเล่นและปล่อยทิ้งไว้สักระยะ เพื่อให้ระบบได้รีเฟรชข้อมูลและยืดอายุการเก็บรักษา
DoesItPlay ยังเสริมว่าข้อแนะนำนี้ควรใช้กับตลับเกมทุกประเภท ไม่ใช่แค่ของ Nintendo เท่านั้น เช่น ตลับของเครื่อง PS Vita ก็ควรนำมาเสียบบ้างเป็นระยะด้วยเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม แนวทางนี้อาจไม่สามารถใช้ได้กับ “ตลับ Game-Key” ของ Switch 2 ซึ่งใช้ระบบแบบใหม่ที่นักพัฒนาเกมบางรายวิจารณ์ว่า “เป็นอุปสรรค” ต่อการอนุรักษ์เกมในระยะยาว
ติดตามข่าวสารอัปเดตวงการเทคโนโลยี เกม และไลฟ์สไตล์เพิ่มเติมได้ที่ techcatchup.net